پژوهش نامه مبانی تعلیم و تربیت

پژوهش نامه مبانی تعلیم و تربیت

الگوی مفهومی یادگیری مادام‌العمر بر اساس حکمت متعالیه ملاصدرا

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه شهید چمران اهواز،اهواز، ایران.
3 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
چکیده
یادگیری مادام‌العمر، به‌عنوان فرایندی اساسی برای سازگاری با تغییرات سریع جهان معاصر، نیازمند الگویی جامع و کل‌نگر است که فراتر از رویکردهای ابزاری موجود رفته و به ابعاد وجودی و معنوی انسان نیز توجه کند. هدف این پژوهش، ارائه الگویی مفهومی نوین برای یادگیری مادام‌العمر بر اساس نظریه حکمت متعالیه ملاصدرا است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اصول کلیدی فلسفی صدرایی—حرکت جوهری (الحَرَکَة الجوهریة)، اتحاد عاقل و معقول (اتحاد العاقل و المعقول)، و تشکیک وجود (تشکیک الوجود)—می‌توانند مبنای نظری نیرومندی برای طراحی الگوی یادگیری مادام‌العمر فراهم کنند. حرکت جوهری، یادگیری را به‌مثابه فرایندی بی‌پایان و تحول‌آفرین مفهوم‌سازی می‌کند که به رشد و تکامل وجودی انسان می‌انجامد. اتحاد عاقل و معقول نشان می‌دهد که یادگیری فراتر از انتقال صرف اطلاعات است و یک فرایند وجودشناختی است که در آن یادگیرنده با دانش متحد می‌شود. تشکیک وجود بر ماهیت سلسله‌مراتبی و تدریجی یادگیری در مسیر دستیابی به مراتب بالاتر فهم تأکید دارد.
نوآوری این پژوهش در تلفیق خلاقانه سنت فلسفی اسلامی با چالش‌های آموزشی معاصر نهفته است و چارچوبی بومی برای یادگیری مادام‌العمر ارائه می‌دهد. چنین چارچوبی می‌تواند مبنایی برای طراحی نظام‌های آموزشی هم‌سو با ساختارهای فرهنگی و ارزشی جوامع اسلامی باشد و به غنای نظریه‌پردازی آموزشی در این حوزه کمک کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

Āghīlī, S. A., Najafī Barzgar, K., & ‘Āmerī Barkī, M. R. (2023). The historical life of Transcendent Theosophy after Mulla Sadra. Sadrian Philosophy Journal, 11(2), 19–28. [In Persian]
Alomalhoda, J. (2005). Theoretical basis for integrating curriculum based on Mulla Sadra’s transcendent wisdom. Journal of Social and Human Sciences, Shiraz University, 45. [In Persian]
 
Āzarbāyjānī, A., Sarmadī, M. R., Nāteqī, F., & Faqīhī, A. (2023). The nature, origin, and goal of essentialist education. Kheradnameh Sadra, 29(114), 97–118. [In Persian]
Bāvī, S., & Zabarjadyān Moheb, J. (2021). Theory construction in Islamic philosophy of education. The First National Conference on Humanities and Islamic Wisdom, Tehran. [In Persian]
Bīdhendī, M., & Dastranj, M. (2016). Sadrian ontological hermeneutics and the problem of religious language. Comparative Theology, 7(15), 29–46. [In Persian]
Brookfield, S. D. (1986). Understanding and facilitating adult learning: A comprehensive analysis of principles and effective practices. Jossey-Bass. https://doi.org/10.1080/00221546.1987.11778287
Fayāzī, G., Nowzarī, M., & Hāshimī, M. M. (2022). The concept of education in Transcendent Theosophy. Philosophical Knowledge Quarterly, 20(3), 107. [In Persian]
Hasanzadeh Amolī, H. (2023). The unity of the intellect and the intelligible. Bustan-e-Ketab Publications. [In Persian]
Jafarī, H., Fathī-Rezā’ī, Z., & Masībī, A. (2022). Positive and negative aspects of psychosocial transformation in active and inactive elderly based on Erikson’s theory. Lifestyle Sociology, 8(20), 17–35. [In Persian]
Khadīvī, A., Nāmvar, R., & Soleymānzadeh, E. (2022). A theoretical approach to Islamic philosophy of education. Philosophical Researches, 16(40), 196–207. [In Persian]
Kolb, D. A. (2014). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. FT Press.
Mashāyekh, F., & Bāzargān, K. (2023). Continuous learning in the knowledge-based age. Tehran Book Review Quarterly, 74, 27–33. [In Persian]
Mezirow, J. (2008). An overview on transformative learning. Lifelong Learning, 40–54.
Motaghi, Z., & Bakhtiyār Nasrābādī, H. A. (2016). Foundations and principles of lifelong learning based on Mulla Sadra’s philosophical innovations. 8th National Conference of Philosophy of Education Society of Iran, Ahvaz. [In Persian]
Munley, P. H. (1975). Erik Erikson's theory of psychosocial development and vocational behavior. Journal of Counseling Psychology, 22(4), 314.
Naeiji, M. H., & Hasanzadeh Amolī, H. (2015). Persian commentary on al-Asfār al-Arba‘a by Mulla Sadra (Vol. 1). Bustan-e-Ketab Publications. [In Persian]
Nasr, S. H. (2006). Islamic philosophy from its origin to the present: Philosophy in the land of prophecy. State University of New York Press.
Rezāei, M. (2022). Application of Mulla Sadra’s psychology principles in education. Kheradnameh Sadra, 27(106), 45–58. [In Persian]
Reza Pour, R., Shariati, F., & Abdollah Zadeh, M. (2024). Demonstrating divine intervention in nature with emphasis on the theory of substantial motion and quantum physics. Andisheh Novin-e-Dini, 20(79), Winter 1403. [In Persian]
 
Rezāsoltānī, A., Mīrzā Mohammadī, M. H., & Rezā’ī, S. (2023). Rational education based on Mulla Sadra’s Transcendent Wisdom. Basirat and Islamic Education, 20(64), 97–117. [In Persian]
Sadraldīn Shīrāzī, M. b. I. (1981). Al-Hikma al-Muta‘āliyah fī al-Asfār al-‘Aqliyyah al-Arba‘ah. Beirut: Dar Ihya’ al-Turath al-‘Arabi.
Sadraldīn Shīrāzī, M. b. I. (1984). Mafātīh al-Ghayb. Tehran: Ministry of Culture and Higher Education, Islamic Association of Wisdom and Philosophy of Iran; Institute for Cultural Studies and Research. [In Persian]
Sadraldīn Shīrāzī, M. b. I. (2002). Kasr Asnām al-Jāhiliyya. Tehran: Sadra Islamic Wisdom Foundation. [In Persian]
Sharifī Darvāzeh, M., Nāteqī, F., & Rezā’ī, M. H. (2019). Analysis of critical theory’s role in curriculum and outlining a model for a transformative teacher. [In Persian]
Tālebzadeh, S. H., & Mīrzā’ī, A. (2011). Transition from self-knowledge to knowledge of God in the thought of Mulla Sadra and Allama Tabataba’i. Religious Anthropology, 8(25), 89–109. [In Persian]
Taghīnejād, M., & Dānesh-Shahrakī, H. (2023). Epistemological functions of imagination in Sadrian perspective in education. Research Journal of Islamic Education Issues, 31(59), 325–355. [In Persian]
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 06 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 18 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 23 فروردین 1405