نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

چکیده

این مقاله ،دوهدف را دنبال می کند .هدف نخست ،شناسایی عوامل زیر بنایی ونیز حوزه هایی که اعضای هیأت علمی می توانند در تصمیم گیری ها ؛ مشارکت نمایند. هدف دوم ؛تدوین الگویی جهت تصمیم گیری مشارکتی اعضای هیأ ت علمی دانشگاه است.برای دستیابی به این اهداف ابتدا از طریق مطالعه وبررسی نظری تحقیق؛مؤلفه های الگوی تصمیم گیری اعم ازمؤلفه های «زیر بنایی»(پنج مؤلفه)و«حوزه ها »(هشت مؤلفه)احصاءوسپس دیدگاههای اعضای هیأت علمی؛گرد آوری شده است.روش تحقیق ،از نظر هدف ؛کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده ها ؛از نوع پیمایشی است .جامعه آماری شامل اعضای هیأت علمی سه دانشگاه شمال - شرق کشور که مجموعاَ 1020 بوده است .از این تعداد؛به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای تعداد270 نفر انتخاب شدندکه نظرات 198 عضو هیأت علمی جمع آوری و تحلیل شده است . روایی پرسشنامه علاوه بر روائی صوری ،از طریق تحلیل عاملی مورد ارزیابی قرار گرفته است .قابلیت اعتماد ابزار جمع آوری اطلاعات در مرحله آزمایشی به شیوه باز آزمایی(86/.) و نیز با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ،89/.به دست آمده است
نتایج حاکی از آن است که مؤلفه های« زیر بنایی» الگوی تصمیم گیری مشارکتی؛ مورد تایید قرار گرفته است . البته از بین این مؤلفه ها، مؤلفه روانشناختی از میانگین بالاتری در مقایسه با سایر مؤلفه های: اهداف وارزش ها ؛ ساختاری ؛ مدیریتی و فن شناختی برخوردار بوده است .در «حوزه های» الگوی تصمیم گیری مشارکتی نیز،میانگین تمام مؤلفه ها ازمیانگین نظری درجه های مورد وصف درابزار گرد آوری داده ها بیشتر بوده است . لیکن مؤلفه های آموزش و تدریس ؛ علمی وپژوهشی ؛انتظارات و خدمات ومشاوره نسبت به مؤلفه های آینده پژوهی ؛ تسهیلات ؛ مدیریتی – اجرایی ؛ بودجه وامور مالی ؛ بار عاملی و میانگین بیشتری داشته است . از بین این مؤلفه ها ؛ مؤلفه «بودجـه و امور مالی »؛از اهمیت مشارکت کمتری نسبت به سایر مؤلفه ها ی حوزه های الگوی تصمیم گیری، برخورداربوده است. نتایج همبستگی پیرسون نیز نشان می دهد که بین میانگین های مربوط به مؤلفه های زیربنایی وحوزه ها ی الگو ی تصمیم گیری مشارکتی ؛رابطه مستقیم ومعنی دار وجود دارد. هم چنین بر اساس نتایج حاصله دررابطه با مؤلفه های الگوی تصمیم گیری مشارکتی برحسب مرتبه علمی وسابقه مدیریتی،تفاوت معنی داری بین گروه های نمونه تحقیق مشاهده نشدو می توان نتیجه گرفت که بین دیدگاه اعضای هیأت علمی در باره وضعیت موردوصف اتفاق نظروجود دارد.دربررسی تفاوت در«رشته تحصیلی»و«سابقه علمی»دربرخی مؤلفه ها تفاوت معنی داری وجودداردکه این تفاوت ها،ازالگوی معینی پیروی ننموده است.
واژگان کلیدی : مشارکت ،مدیریت مشارکتی ،تصمیم گیری مشارکتی ،اداره امور مشارکتی

عنوان مقاله [English]

Formulation of a Pattern for Faculty Members' Participative Decision-making in Universities of Iran. (Case study : Northeastern Universities of the Country )

نویسندگان [English]

  • hadi Pourshafeie
  • mohamad hasan Pardakhtchi
  • hamidreza Arasteh
  • mohamad Ghahramani

چکیده [English]

This article pursues two goals : First , the identification of substructural factors and the domains in which faculty members can participate for decision-making . Second , the formulation of a pattern for faculty members' participative decision-making . In order to achieve these goals , at first , by an academic consideration of the research work , the components of decision-making pattern both substructural ones ( five components ) and domains ( eight components ) have been reckoned , and then faculty members' outlooks have been gathered . Research method , from the goal standpoint , is an applied one , and for the purposes of data gathering device is of a survey study type . The statistical population includes faculty members of three northeastern universities of the country – 1020 people in all . 270 individuals were selected among them by using a stratified random sampling . 198 faculty members' views were collected and analysed . The face validity of the questionnaires has been assessed by using factor analysis . The reliability of data gathering tools on the pilot stage has been obtained by using re-trial device ( 0.86 ) , and by calculating Cronbach's Coefficient as well ( 0.89 ) .
The results obtained are suggestive of the fact that the substructural components of the participative pattern of decision-making have been supported . Of course , among these components , the psychological one has had a higher mean , in comparison with the other components : Goals , and values , structural , managerial and technical ones . Within the domains of the participative patterns of decision-making as well , the means of all components have been greater than the speculative mean of the rates described in the data gathering tools . But teaching and profession components , scientifico-research , expectations , services and counseling have had a greater factor load , and a higher mean as opposed to the components of investigation into future , facilities , managerial-administrative , budget and financial affairs . Among these components that of budget and financial affairs has had less participation importance than the other components of decision-making pattern domains . Pearson's correlation results also indicate that there is a direct and significant relationship among the means pertaining to the substructural components , and the participative pattern of decision-making domains .
Also based on the results obtained in relation to the components of participative patterns of decision-making in terms of academic ranks , managerial record of service no significant relationship was observed among the sample groups of research , and we can draw the conclusion that there is a consensus of opinion among faculty members on the state of affairs described . In a consideration of the difference in field of study , and the academic record of service , there is a significant variation in certain components which does not follow a set pattern .

Key words : participation , participative decision-making , participative management , management of participative affairs