نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

چکیده

مقاله‌ی حاضر گزارش پژوهشی است که با استفاده از روش پیمایشی و تحلیل محتوا به هنجاریابی «استاندارد قابلیت‌های سواد اطلاعاتی برای آموزش عالی» پرداخته است. جامعه‌ی پژوهش را دانشجویان تحصیلات تکمیلی چهار دانشگاه فردوسی، تهران، شیراز ، و چمران تشکیل داده‌اند. اطلاعات لازم در بخش پیمایشی با استفاده از پرسشنامه و به شیوه‌ی خوداظهاری، از یک نمونه 650 نفری جمع‌آوری شد که 48% (316 نفر) به آن‌ها پاسخ دادند. در بخش تحلیل محتوا نیز مقولات مرتبط با سواد اطلاعاتی از چهار سند توسعه‌ی ملی (سند چشم‌انداز بیست‌ساله جمهوری اسلامی ایران، سند برنامه چهارم توسعه اجتماعی اقتصادی کشور، سند راهبردی «نظام توسعه‌ی علمی کشور»، سند توسعه‌ی پژوهش و فناوری) استخراج گردید و مورد آزمون قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که از نظر وضعیت سواد اطلاعاتی، اگرچه نمرات کسب‌شده‌ در سطح قابل قبولی (میانگین بالاتر از 7/3) قرار دارد، بین دانشجویان رشته‌های علوم انسانی و غیر علوم انسانی، بین دانشجویان مناطق مختلف دانشگاهی، بین دانشجویان دختر و پسر، و بین دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و دکتری تفاوت معنادار مشاهده می‌شود. میانگین کسب‌شده برای دانشجویان رشته‌های علوم انسانی، برای دانشجویان دختر، و برای دانشجویان دوره‌های دکتری بالاتر از همتایان مورد مقایسه با آنان می‌باشد. در تحلیل محتوایی اسناد توسعه‌ی ملی نیز مشاهده شد که میزان توجه بسیار این اسناد به نقش اطلاعات و دانش در توسعه‌ی اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، توجه به برنامه‌ریزی برای توسعه و ترویج آموزش سواد اطلاعاتی- بویژه برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی- را ضروری می‌سازد.
واژه‌های کلیدی: آموزش سواد اطلاعاتی، سواد اطلاعاتی و توسعه، سواد اطلاعاتی و آموزش عالی، تحصیلات تکمیلی، استانداردهای سواد اطلاعاتی

عنوان مقاله [English]

Normalizing the "Information Literacy Competency Standards for Higher Education" (ACRL) for Academic Community in Iran

نویسندگان [English]

  • hosein Ghasemi
  • hosein dayyani

چکیده [English]

This article reports a research that surveyed the information literacy status of post-graduate students, and compared it against four national development documents. The research community included post-graduate students from four Iranian universities: Ferdowsi, Tehran, Shiraz, and Chamran. The needed data gathered through a self-reporting questionnaire from a sample of 650, 316 of whom responded to the questionnaire. In content analysis section, topics related to information literacy were extracted from the four national development documents (Iran 20-year Outlook Document, 4th Socio-economic Development Plan, Strategic Document for "National Scientific Development System", and "Research and Technology Development Plan") and tested as well. Results indicated that although the resulted scores were nearly acceptable (with average above 3/7), there was a significant difference between the students of Humanities and non-Humanities disciplines, between the students from different educational regions, between male and female students, and between doctoral and master students. The scores for the students of humanities disciplines, female students, and doctoral students were higher than those of their counterparts. Content analysis of the National Development Documents also showed that these document's strong emphasis on the role of information and knowledge in economic, social and cultural development, necessitates to plan for development and promotion of information literacy programs and models, particularly for higher education students.
Keywords: information literacy education, information literacy and development, information literacy and higher education, further education, information literacy standards