پژوهش نامه مبانی تعلیم و تربیت

پژوهش نامه مبانی تعلیم و تربیت

نقد حلقه کند و کاو در برنامه «فلسفه برای کودکان» براساس فلسفه صدرایی با تأکید بر جایگاه قوه خیال

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، گروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استادیار، گروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 پژوهشگر حلقه فقه تعلیم‌وتربیت، مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد (ص)، مشهد، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با رویکردی انتقادی، «حلقه کندوکاو» را به‌عنوان هسته روش‌شناختی برنامه فلسفه برای کودکان، بر اساس مبانی حکمت متعالیه و با تأکید بر جایگاه معرفت‌شناختی قوه خیال، تحلیل و ارزیابی می‌کند. بدین منظور، ابتدا مبانی هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی فلسفه صدرایی، از جمله حرکت جوهری نفس، مراتب ادراک حسی، خیالی و عقلی، جایگاه واسطه‌ای و اصیل قوه خیال و نسبت تکوینی و معرفت‌شناختی خیال و عقل، تبیین شده و سپس پیش‌فرض‌ها و سازوکارهای حلقه کندوکاو بر اساس این چارچوب مورد نقد قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تأکید غالب این روش بر عقلانیت گفت‌وگویی، استدلال‌ورزی و مهارت‌های زبانی ـ منطقی، با تلقی صدرایی از مراتب تکوینی و ادراکی نفس و نقش بنیادین قوه خیال در فرایند معرفت، همخوانی کامل ندارد. از منظر حکمت متعالیه، نادیده‌گرفتن نقش واسطه‌ای خیال می‌تواند به تقلیل کارکرد آن به ابزاری برای تسهیل یادگیری، شتاب در گذار از مراتب حسی و خیالی به تعقل، و گسست میان مراتب ادراکی متربی بینجامد. بر این اساس، بازاندیشی برنامه فلسفه برای کودکان مستلزم توجه به ساختار وجودی و ظرفیت‌های ادراکی متربی و بازتعریف نقش قوه خیال در نسبت با عقل است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

Abdollahi, A. (2009). A Reformative Look at the Philosophy for Children Program in the Context of Transcendental Wisdom. Research in Issues of Islamic Education, 34, 153–183. 
HosseinPoor. (2013). Explaining the Concept of "Imagination-Based Education" by Egan and Its Reconstruction Considering the Views of Ṣadr al-Muta'allihin (Mulla Sadra). Tarbiat Modares University, 
Javadi Amoli, A. (2005). Shenakht Shenasi dar Qur'an (Epistemology in the Quran 
Lipman, M. (1991). Thinking in education Cambridge University Press. Cambridge UK. 
Lipman, M. (2003). Thinking in education: Cambridge university press.
Mogharrabi, N. (2015). The Philosophy of Childhood from the Perspective of Sadr al-Muta'allihin Philosophy and Child, 20(9), 29–48. 
Motahhari, M. (2006). Majmoo'eh Asar  ( Sadra Publications. ed. Vol. 10).
Motahhari, M. (2010). Majmoo'eh Asar (Sadra Publications ed. Vol. 6).
Motahhari, M. (2016). Majmoo'eh Asar  (Sadra Publications ed. Vol. 8).
Sadra, M. (1981). Al-Hikmah al-Muta'āliyah fī al-Asfār al-'Aqliyyah al-Arba'ah (Dar Ihya' al-Turath al-'Arabi ed. Vol. 3 & 8).
Sattari, A. (2016). Approaches to Dealing with the Philosophy for Children Curriculum and Introducing a Suitable Strategy for Its Application in Iran. Nowavariha-ye Amuzeshi 58, 50–70. 
Tabatabai, S. M. H. (1996). Al-Mīzān fī Tafsīr al-Qur'ān (J. a. M. H. I. Q. Publications Ed.  Vol. 6).
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 03 شهریور 1405
  • تاریخ بازنگری 06 آبان 1405
  • تاریخ پذیرش 10 آبان 1405